فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )

88

سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )

شهر قدر و اعتبارى مىدهد وجود مركزى تجارى است براى هرگونه دادوستد نقدى كه در زبان عربى عرفا آن را بازار مىنامند . بانى اين بازار - كه بدون شك يكى از زيباترين و فاخرترين بناهاى سراسر قارهء آسياست و مىتواند با مجلل‌ترين فروشگاههاى اروپا برابرى كند - اللهورديخان ، سلطان شيراز است . اين بازار از خارج يك مكعب كامل است . ديوارهائى بسيار بلند دارد كه از سنگ‌تراش بسيار سخت و بسيار سفيد ساخته شده و مساحت هريك به يكصد و پنجاه پاى مربع مىرسد . در هر پهلوى ساختمان درى بزرگ هست و هر در نگهبانى دارد . اين درها به كوچه بازارهاى زيبائى باز مىشوند كه هريك از آنها به وسط بنا ختم مىگردد بطوريكه از بهم رسيدن چهار بازار بزرگ ، چارسوقى پديد مىآيد كه از درون آن مىتوان هر چهار در بزرگ را مشاهده كرد . روى اين چهار سوق گنبدى بسيار بلند ساخته‌اند با پنجره‌هائى گرداگرد آن‌كه نور از آنها به همهء اطراف درون گنبد مىتابد . بدين گنبد ، چهار سقف يا طاق از سنگ سفيد پيوسته است كه هريك از چهار بازار بزرگ را مىپوشانند . ديوارهاى اين راسته بازارها چنان صاف و هموارند و چنان با مهارت صيقلى شده‌اند كه در درخشندگى به مرمر طعنه مىزنند . زيرا اين طاقها منافذى تعبيه شده است كه بىآن‌كه نور آفتاب يا بارش باران موجب زحمت شود تمامى بنا را روشن مىكند . كف عمارت با سنگهاى مربع شكل بسيار صيقلى از همان جنس كه كل بنا با آن ساخته شده است ، فرش گرديده . در چهار مربع كوچك ديگر كه اين چهار بازار بزرگ بوجود مىآورند ، چهار چهار سوق كوچك ديگر هست كه هركدام بر روى خود گنبدى دارند با پنجره‌هائى همچون گنبد بزرگ . زير هريك از طاقهاى پيوسته بدين گنبدها نيز چهار بازارچه است ، چنان كه در اين بناى بزرگ مجموعا بيست بازار و بازارچه ، يعنى چهار بازار بزرگ كه به چهار در بزرگ ختم مىشوند و شانزده بازار كوچكتر كه به بازارهاى بزرگ راه مىيابند وجود دارد . در دكانهاى اطراف